مقاله جهانی شدن و هویت ملی

تحقیق و پروژه و پایان نامه و مقاله دانشجویی

 عنوان :

مقاله جهانی شدن و هویت ملی

تعداد صفحات :۴۰

نوع فایل : ورد و قابل ویرایش

 

چکیده

مفهوم جهانی شدن برای مناطق و کشورها در نظام بین الملل معانی مختلفی را به همراه دارد و هر کشور به تناسب وضعیت اقتصادی، نهادینه شدن بنیادهای اقتصادی، سیاسی و همین طور غنای فرهنگی، راهبرد انطباق(و یا عدم انطباق و یا درجه ای از انطباق) خاص خود را با فرآیند جهانی شدن تنظیم می کند.

سؤالی را که در این تحقیق می توانیم مد نظر داشته باشیم این است که چه ارتباطی بین هویت ملی و جهانی شدن وجود دارد و جهانی شدن چه تأثیراتی بر هویت می گذارند؟ البته می توان سؤالات دیگری هم مطرح کرد از جمله اینکه برخورد ایران با جهانی شدن چگونه است؟

این تحقیق از سه فصل تشکیل شده است. در فصل اول به مسأله جهانی شدن و ارائه تعریفی از آن می پردازیم در فصل دوم به مسئله هویت ملی پرداخته خواهد شد و در فصل سوم هم به مسئله جهانی شدن و هویت ملی در ایران می پردازیم.

دست کم به لحاظ تاریخی می توان گفت که فرایند جهانی شدن تحولی برگشت ناپذیر است. نه تنها نمی توان شرایط پیش از مرحلة متأخر جهانی شدن را احیاء کرد، بلکه متوقف ساختن این فرایند یا حتی کندتر کردن شتاب آن ناممکن است.

هر روز که می گذرد گسترة و شتاب فرایند جهانی شدن بیشتر می شود، تأثیرپذیری افراد و گروههای مختلف از این فرایند فزونی می یابد و امکان بر کنار ماندن از تأثیرات آن کاهش می پذیرد.

همچنین فرایند جهانی شدن منابع هویت را هم بسیار افزون می کند. بر خلاف جوامع سنتی که در برگیرندة منابعی محدود و معین برای ساخت هویت بودند، امروزه هر فرد به بازار بسیار غنی منابع و مصالح هویت دسترسی دارد و به آسانی می تواند نیاز هویتی خود را از آن تأمین کند. گذشته از این، نه تنها مانع و محدودیتی عمده در دسترسی افراد به منابع پر شمار و گوناگون هویت وجود ندارد، بلکه ارکان بهره برداری فعالانه از این منابع هم فراهم است. افراد می توانند بر پایة‌ علایق و جایگاه خود ترکیب های مختلفی از منابع هویت ساز ایجاد کنند و یا اینکه منابع موجود و در دسترس را مطابق میل و سلیقة خود بومی و محلی کنند، مانند بومی کردن موسیقی غربی.

با توجه به این نکات می توان گفت که فرایند جهانی شدن در عین از میان بردن منابع، امکانات و شرایط هویت سازی سنتی، منابع، امکانات و شرایط جدیدی را هم فراهم می‌کند. پس فرایند جهانی شدن با آنکه آسودگی انسان منفعل و مقید مقیم جامعة سنتی را از بین برده، هویت سازی را به عملی فرد محور تبدیل می کند، امکان انسان بودن در عین خاص بودن را آشکار می کند و همچنین بی مرزی فرهنگ، تفاوت و گوناگونی را نشان می دهد. بی گمان با چنین بستر، شرایط و امکانات می توان جهانی اندیشید، محلی زندگی کرد.

واژه های کلیدی: جهانی شدن، هویت ملی، بحران مشروعیت، مشارکت، نفوذ و توزیع

فهرست مطالب

مقدمه   ۱
فصل اول   ۴
جهانی شدن:   ۴
الف: پیامدهای جهانی شدن از دیدگاه برخی نویسندگان:   ۸
ب: نتیجة موارد ذکر شده:   ۱۰
فصل دوم:   ۱۱
هویت ملی   ۱۱
الف: تأثیرات عمده جهانی شدن بر هویت ملی:   ۱۳
ب: رابطة فرهنگ و هویت:   ۱۵
د: هویت در علوم سیاسی:   ۲۱
چهار بحران دیگر: بحران مشروعیت، مشارکت، نفوذ و توزیع).   ۲۳
الف: تحول تاریخی هویت ایرانی:   ۲۴
ب: جهانی شدن و ایران:   ۳۰
جهانی شدن بطور کلی سه چالش اساسی برای ایران ایجاد خواهد کرد:   ۳۰
نتیجه گیری:   ۳۳
فهرست منابع   ۳۶

فهرست منابع

احمدی، حمید و دیگران. ایران (هویت، ملیت، قومیت). تهران: مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، ۱۳۸۳٫

البرو، مارتین. عصر جهانی( جامعه شناسی پدیده جهانی شدن). برگردان از نادر سالارزاده امیری، تهران: آزاداندیشان، ۱۳۸۰٫

سریع القلم، محمود. ایران و جهانی شدن. تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک، ۱۳۸۴٫

گل محمدی، احمد. جهانی شدن (فرهنگ، هویت). تهران: نشر نی، ۱۳۸۱٫

مجموعه مقالات هویت ملی و جهانی شدن. تهران: مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی: دانشگاه تهران، ۱۳۸۴٫

مؤلفه های هویت ملی در ایران. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۱٫

. اطلاعات سیاسی و اقتصادی مرداد و شهریور ۱۳۸۰- شماره یازدهم و دوازدهم.

_________________ مرداد و شهریور ۱۳۸۱- شمارة یازدهم و دوازدهم.

__________________ مهر و‌آبان ۱۳۸۱٫ شماره اول و دوم.

مقدمه

نوع تعامل و در نهایت تطابق با جهانی شدن بدون تردید مهم ترین چالش کشورهای در حال توسعه در نظام بین الملل فعلی است. این پدیده پیچیده که در دو دهة گذشته تمامی حوزه های اقتصادی، تجاری، مالی، صنعتی و فن آوری را تحت الشعاع خود قرار داده است هم اکنون مقتضیات و مناسبات جدیدی در عرصه های اجتماعی، فرهنگی و حتی سیاسی نیز به همراه آورده است. اگر جهانی شدن را فرآیندی تلقی کنیم که از چند قرن گذشته آغاز شده و هم اکنون در مراحل تکاملی خود قرار دارد طبعاً می توانیم آن را غیر برنامه ریزی شده ولی هدایت شده تفسیر کنیم. کشورهای صنعتی در طی این مدت و به صورت تدریجی سعی کرده اند یک سیستم قاعده مند جهانی ایجاد کنند و اقتصاد و سرمایه داری را از جغرافیای غرب به کل نظام بین الملل تسری بخشند. فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، چنین تحرک و عزم کشورهای صنعتی را نیرویی نوین بخشید و به جهاتی تر شدن این فرایند مساعدت کرد. کشورهای مهم و مستقل در حال توسعة جهان مانند چین، هند و برزیل که از حساسیتهای جدی حاکمیت و استقلال ملی برخوردارند در طی دو دهه گذشته سعی کرده اند فرمول پیچیده ای از تعامل ضمن نهادینه کردن پایه های حاکمیت ملی خود را دنبال کنند. این کشورها ورود در فرایندهای اقتصادی و فن آوری جهانی شدن را اجتناب ناپذیر تصور کرده و ضمن اجماع سازی در درون حاکمیت خود، از امکانات موجود جهانی بهره برداری نموده اند. در عین حال، اینگونه ها کشورها، مبنای قدرت خود را در آینده، افزایش تدریجی مازاد سرمایه و دسترسی به فن آوری پیچیده تفسیر نموده‌اند و نوعی توازن میان قدرت اقتصادی و حاکمیت ملی برقرار کرده اند. جمهوری اسلامی ایران به دلایل متعدد فرهنگی و تاریخی به پیچیدگیهای فراوانی در درجه مواجهه با میزان انطباق با جهانی شدن روبروست. حساسیت دینی و ملی نسبت به تعامل نامعقول و حساب نشده با محیط بین المللی در گذشتة تاریخ کشور ما زمینه ساز احتیاط و حتی نوعی بدبینی در ارتباطات بین المللی شده است.

سؤالی را که در این تحقیق می توانیم مد نظر داشته باشیم این است که چه ارتباطی بین هویت ملی و جهانی شدن وجود دارد و جهانی شدن چه تأثیراتی بر هویت می گذارند؟ البته می توان سؤالات دیگری هم مطرح کرد از جمله اینکه برخورد ایران با جهانی شدن چگونه است؟

این تحقیق از سه فصل تشکیل شده است. در فصل اول به مسأله جهانی شدن و ارائه تعریفی از آن می پردازیم در فصل دوم به مسئله هویت ملی پرداخته خواهد شد و در فصل سوم هم به مسئله جهانی شدن و هویت ملی در ایران می پردازیم.

در این گزارش از آثار نویسندگان برجسته ای مدد گرفته شده که از جملة آنها می توان به کتاب ایران و جهانی شدن نوشتة دکتر محمود سریع القلم اشاره کرد. لیست کامل سایر منابع هم در پایان گزارش ارائه خواهد شد.


فصل اول

جهانی شدن:

مفهوم جهانی شدن پس از فروپاشی شوروی به عنوان مهمترین مفهوم در تعیین ماهیت روابط بین الملل، اقتصاد سیاسی بین الملل و روابط میان دولتها مطرح گردید. نه تنها کشورهای صنعتی بلکه کشورهای تازه صنعتی شده هم مفهوم جهانی شدن را به عنوان چالش جدید دولتمردان، برنامه ریزان و اندیشمندان علوم اجتماعی تلقی کردند.

مفهوم جهانی شدن برای مناطق و کشورها در نظام بین الملل معانی مختلفی را به همراه دارد و هر کشور به تناسب وضعیت اقتصادی، نهادینه شدن بنیادهای اقتصادی، سیاسی و همین طور غنای فرهنگی، راهبرد انطباق(و یا عدم انطباق و یا درجه ای از انطباق) خاص خود را با فرآیند جهانی شدن تنظیم می کند.

فرآیند جهانی شدن از طریق بازسازی فضا و زمان، نفودپذیر ساختن مرزها و گسترش چشمگیر فضای اجتماعی، منابع و شرایط لازم برای هویت سازی و معنایابی سنتی را تا حدود بسیار زیاد از بین می برد.

جهانی شدن یک جریان و فرآیند جدید نیست. منطق کانونی آن یعنی نوسازی مبتنی بر علم و صنعت و نوآوری از قرن هفدهم شروع شده است. اوج نوآوری و خلاقیتهای کلیدی در نیمة دوم قرن نوزدهم بوده است.[۱]

نکتة دیگر در فرآیند رشد و تکامل جهانی شدن، مجموعه ای بودن ارکان آن و مرتبط شدن تدریجی آن با نظام سیاسی و فرهنگ عمومی است.

در واقع جهانی شدن هرچند از یک منطق اقتصادی آغاز شد ولی با گذشت زمان به یک نظام اجتماعی تبدیل گردید.

از این منظر، جهانی شدن یک سیستم است. شهروندان یک کشور باید همه سواد داشته باشند، به موقع مالیات خود را پرداخت کنند، بیمه بهداشت داشته باشند، پشت چراغ قرمز بایستند و از طریق کار و یا تخصص، درآمدی داشته باشند؛ چنین مواردی همه از جوانب و ویژگیهای عصر جدید و فرایند تکاملی جهانی شدن است. بنابراین جهانی شدن، مثلثی است که از سه زاویه به هم مرتبط اقتصادی، سیاسی و فرهنگی تشکیل شده است و منطق کانونی آن در فلسفة اجتماعی، فردگرایی مثبت و رشد دامنة آزادیهای فردی در پیشرفت بهره برداری از امکانات است.

نکتة بعدی در فرآیند جهانی شدن قاعده مندی روابط بین ملتها، دولتها و عموماً نهادها و بازیگران است. مسئله دیگر دسترسی سهل و گسترده به داده ها و اطلاعات است. نتیجة بسیار مهم این رکن از جهانی شدن، مطلع شدن افراد از شرایط امکانات و فرصتها خارج از محدوده های زندگی و مرزی خودشان است.

نکتة دیگر در رابطه با جهانی شدن افزایش سطح اعتماد به محیط بین المللی و پذیرش ریسک و مخاطره در تعامل با ملتها، دولتها و نهادها می باشد.

نکاتی که ذکر شد از بدیهیات بحث جهانی شدن می باشند هرچند که تنوع دیدگاهها در مورد این مفهوم بسیار زیاد است.

و اما مسئله دیگری را که می توان به آن اشاره کرد در خصوص مبانی مهم فلسفی جهانی شدن است که از این منظر جهانی شدن، فراگیر شدن عقلانیت است. هرچند همیشه در انسان جلوه ای از عقلانیت وجود داشته، اما در شرایط جدید جهانی، مظاهر عقلانیت و تنوع اموری که باید عقلانیت در آنها رعایت شود به شدت افزایش پیدا کرده است.

جهانی شدن رابطة‌ مستقیمی با توانایی، سازماندهی، رقابت پذیری و فعالیت قابل توجه یک واحد دارد. در عرصة‌ بین المللی، توانایی و مهارت شرط بسیار مهمی است.

فرهنگهایی که جمع گرا به معنای فعالیت جمعی و فردگرا به معنای خلاقیت هستند، زمینة موفقیت بیشتری در تلاطمات جهانی شدن دارند.[۲]

 

الف: پیامدهای جهانی شدن از دیدگاه برخی نویسندگان:

[۱] – Richard Langhorne, the coming of globalization, New York: Palgrave, 2000, pp.15-21.

[2] – محمود سریع القلم، ایران و جهانی شدن، (تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراژیک ، ۱۳۸۴، ص ۳۰)

 

35,000 ریال – خرید

جهت دریافت و خرید متن کامل مقاله و تحقیق و پایان نامه مربوطه بر روی گزینه خرید انتهای هر تحقیق و پروژه کلیک نمائید و پس از وارد نمودن مشخصات خود به درگاه بانک متصل شده که از طریق کلیه کارت های عضو شتاب قادر به پرداخت می باشید و بلافاصله بعد از پرداخت آنلاین به صورت خودکار  لینک دنلود مقاله و پایان نامه مربوطه فعال گردیده که قادر به دنلود فایل کامل آن می باشد .

مطالب پیشنهادی:
  • مقاله جهانی شدن
  • مقاله جهانی شدن و چالشهای فرا روی مدیران
  • مقاله جهانی شدن و مفهوم امنیت ملی
  • مقاله جهانی شدن دنیای اطلاعات
  • مقاله جهانی شدن بازارهای مالی
  • برچسب ها : , , , , , , , ,
    برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

    به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید

    جستجو پیشرفته

    پیوندها

    دسته‌ها

    آخرین بروز رسانی

      پنجشنبه, ۲۸ دی , ۱۳۹۶
    اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
    wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط digitaliran.ir صورت گرفته است
    تمامی حقوق برایbankmaghaleh.irمحفوظ می باشد.