مقاله مهار نفرین منابع طبیعی

تحقیق و پروژه و پایان نامه و مقاله دانشجویی

عنوان :

مقاله مهار نفرین منابع طبیعی

تعداد صفحات : ۵۰

نوع فایل : ورد و قابل ویرایش

چکیده

بلا و آفت منابع طبیعی مدت طولانی‌یی ست، که گریبان کشورهای بسیار زیادی را گرفته است. هر بار می‌بینیم، کشوری که از منابع سرشار طبیعت بهره‌مند است، به‌سرعت به مسیر فساد و کش‌مکش و توسعه‌نیافتگی می‌افتد، که بسیار غم‌انگیز است. پژوهش‌های اخیر تأیید کرده‌اند، که فراوانی منابع طبیعی، تأثیر واقعاً منفی‌یی بر کیفیت ساختار کشور و درپی آن، بر رشد اقتصادی و کاهش فقر گذاشته.

    این مقاله به دنبال ارائه سیاستی برای از میان برداشتن یا تضعیف کردن آثار نفرینی منابع طبیعی است و تاکید دارد که کشور های دارای وفور منابع طبیعی باید یک نظام توزیع پول های ناشی از منابع که مشمول مالیات هم باشد، میان اشخاص برقرار سازند. به نحوی که در آن درآمدهای حاصل از بهره برداری منابع طبیعی پیش از آنکه مشمول مالیاتی شوند، مستقیما به شهروندان تعلق گیرد. این مقاله بر پایه‌ی بینش‌ها و شواهد مبتنی بر روان‌شناسی اجتماعی و علوم سیاسی استدلال کرده دولت‌هایی که با مالیات، درآمدهای خود را افزایش می‌دهند، رفتاری بسیار متفاوت با دولت‌هایی دارند، که مسایل مالی خود را با رانت‌های منابع طبیعی تأمین می‌کنند. حساب ثروت طبیعی چند اثر دارد: اثر بهره‌مندی، اثر اطلاعات و آگاهی و اثر درآمدی، که همگی‌شان شهروندان را تشویق می‌کنند دولت را پاسخ‌گوی مشکلات خود سازند؛ هم‌چنین توسعه‌ی ساختاری را به منظور رشد اقتصادی هدایت می‌کنند. پس از این ناکامی‌های فراوان در بسیاری کشورهای تولید‌کننده‌ی منابع طبیعی، هم‌چنین توجه چشمگیر بین‌المللی به این مسأله به نظر می‌رسد، که وقت آن رسیده باشد، تأسیس حساب ثروت طبیعی را در بوته‌ی آزمایش قرار دهیم.

واژه های کلیدی: منابع طبیعی، کشور، حساب ثروت طبیعی ، مالیات، توسعه‌نیافتگی،

فهرست مطالب

چکیده:    ۱
«تناقض فراوانی»:    ۲
مکانیزم بلا:    ۵
نقش مالیات    ۸
حساب ثروتهای ملی    ۱۰
الف. واجد شرایطبودن    ۱۱
ب. بازپرداخت یا امتناع ازپرداخت    ۱۲
ج. شرطی بودن    ۱۳
د. پسانداز و ثبات    ۱۴
ه. اختصاص درآمدهای منابع طبیعی به منطقه    ۱۵
تأثیرات حساب ثروت ملی    ۱۷
الف. اثر بهرهمندی: روانشناسی اجتماعی مالیات    ۱۷
ب. اثر اطلاعاتی مالیاتبندی    ۱۹
ج. اثر درآمد    ۲۱
د. پیامدهای حساب ثروت ملی ‌‌برای مشوقهای دولت    ۲۷
کش‌مکش‌ها    ۳۰
الف. چگونه می‌توان حساب ثروت ملی ایجاد کرد؟    ۳۰
ب. چراNWA ممکن است ناکام بماند؟    ۳۴
نتیجهگیری    ۳۹
پانویس ها:    ۴۰
منابع    ۴۷

«تناقض فراوانی»:

    اقتصاددانان، تاریخ نویسان و پژوهشگران علوم سیاسی قرن ها است که مجذوب پدیده ای به نام پارادوکس فراوانی شده اند. پدیده ای که طی آن کشور های دارای وفور منابع طبیعی اغلب نمی توانند از این منابع در جهت رفاه و توسعه اقتصادی استفاده کنند بلکه حتی ممکن است دچار تورم های رکودی نیز بشوند. نمونه کلاسیک آن کشف و استعمار قاره آمریکا توسط اسپانیا بود که در پی آن مقادیر فراوانی از طلاو دیگر فلزات گرانبها را برای آن امپراتوری به ارمغان آورد، اما با این وجود نتوانست این کشور را از غرق شدن در رکود اقتصادی سیاسی اروپا نجات دهد. به عقیده بسیاری دلیل این زوال، ثروت هنگفتی بود که اسپانیا از آمریکا استخراج کرده بود. در این زمینه می توان به نوشته های تاریخ نگار اقتصادی، دیوید لیندز اشاره کرد:

    «کشور هایی که قبل از همه پا در این عرصه گذاشتند یعنی اسپانیا و پرتغال در حقیقت بازنده های نهایی بودند. اسپانیا با ثروت هنگفتی مواجه شد که یا باید آن را خرج می کرد یا سرمایه گذاری که خرج کردن روی جنگ و تجملات را برگزید. اسپانیا تمام این ثروت را آزادانه خرج کرد؛ چراکه غیرمنتظره و بدون زحمت به دست آمده بود. باد آورده را باد می برد… به عبارتی اسپانیا چون پول زیادی داشت فقیر شد. اسپانیایی ها به خوشگذرانی و خرج تجملات کردن ادامه دادند تا اینکه با گذر زمان و در اواسط قرن هفدهم، سیل شمش های طلامتوقف شد. تاج و تخت اسپانیا زیر بار بدهی سنگینی بود وچندین بار در سال های ۱۵۷۵،۱۵۵۷ و۱۵۹۷ اعلام ورشکستگی کرد و کشور وارد یک مرحله طولانی رکود شد. شاید با خواندن این داستان بتوان اینگونه نتیجه گیری کرد که پول باد آورده یک مصیبت است که نهایتا چیزی جز افسوس و گمراهی نخواهد داشت. (لیندز، ۱۹۹۹)

    بعد از ماجرای طلادر اسپانیا، این پدیده گریبانگیر رونق بسیاری از کالاها در سرتاسر جهان، از کود حیوانی در شیلی گرفته تا فسفر در جزایر نارو و از همه مهمتر نفت، شد. شکست صادرکنندگان منابع طبیعی یکی پس از دیگری اهمیت بحث بلای منابع طبیعی را بیش از گذشته جلوه گر می ساخت. در پژوهشی که اخیرا صورت گرفته و در بخش دوم به آن اشاره خواهد شد، رابطه منفی میان اتکا به منابع طبیعی و رشد اقتصادی به طور متقاعدکننده ای نشان داده شده است و ثابت می کند که نفرین منابع تحت تاثیر کیفیت نهاد های حکومتی یک کشور قرار دارد و از این طریق موجب فساد و اتلاف منابع می شود.

    عمده توجه مجامع سیاسی و عمومی در حال حاضر متمرکز بر همین بحث بلای منابع طبیعی است که گواه آن تعداد انبوه گزارش های منتشر شده توسط سازمان های غیردولتی پیرامون این موضوع است. از دلایل مهم این توجه یکی مساله عراق و چگونگی مدیریت انبوه ذخایر نفتی آن است و دیگری ورود کشورهای بی تجربه و جدید مانند سنت توماس به باشگاه صادرکنندگان نفت دنیا است.

هدف

این مقاله به دنبال ارائه سیاستی برای از میان برداشتن یا تضعیف کردن آثار نفرینی منابع طبیعی است و تاکید دارد که کشور های دارای وفور منابع طبیعی باید یک نظام توزیع پول های ناشی از منابع که مشمول مالیات هم باشد، میان اشخاص برقرار سازند. به نحوی که در آن درآمدهای حاصل از بهره برداری منابع طبیعی پیش از آنکه مشمول مالیاتی شوند، مستقیما به شهروندان تعلق گیرد. جزییات این طرح در بخش سوم تشریح خواهد شد. اصل و بنیان اولیه این چرخه مالی بر این اساس است که افزایش درآمد های دولت از طریق مالیات، آثار مخربی که درآمدهای ناشی از استخراج منابع طبیعی ممکن است به همراه داشته باشد را ندارد. اثبات این موضوع حتی از طریق روانشناسی تصمیم سازی انسان نیز قابل تبیین است: انسان ها نسبت به پولی که مستقیما از دستشان خارج و خرج می شود (مانند درآمد های مالیاتی) بسیار حساس ترند تا نسبت به پولی که هرگز نمی بینند، اما خرج می شود (مانند درآمد های اتلاف شده منابع طبیعی). این اثر تخصیصی دلالت بر این مطلب دارد که فشار سیاسی بر دولت ها برای مدیریت وجوه عمومی هنگامی که منبع این وجوه مالیات است بسیار شدید تر از حالتی است که منبع آنها درآمدهای حاصل از منابع طبیعی است. توزیع درآمد مشمول مالیات، درآمد منابع را تبدیل به درآمدهای مالیاتی کرده و بدین وسیله دولت هایی که از وفور منابع بهره می برند باید فشار سیاسی بیشتری را تحمل کنند. علاوه بر این در این سیستم با بهره گیری از اثر اطلاعاتی مالیات بندی، مردم فهم و آگاهی بهتری نسبت به درآمد ناشی از منابع طبیعی پیدا خواهند کرد.

    در بخش چهارم پیرامون محرک هایی که آثار تخصیصی و اطلاعاتی ناشی از توزیع درآمدها، برای دولت به وجود خواهند آورد و اینکه باعث مدیریت بهتر درآمدهای ناشی از منابع طبیعی خواهند شد، بحث خواهیم کرد. بخش پنجم به مقایسه این طرح و دیگر طرح های توزیع مستقیم درآمد های نفتی در عراق و نیجریه می پردازد. همچنین در این بخش به بررسی آثار اقتصادی احتمالی مرتبط با توزیع مستقیم (که مشمول مالیات نیست) یا توزیع مشمول مالیات می پردازیم. بخش ششم مربوط به مخالفت ها و انتقادات و بخشی هم نتیجه گیری می باشد.

    نفرین منابع طبیعی و نهاد ها منابع طبیعی و عملکرد اقتصادی  همانطور که در مقدمه اشاره شد مساله نفرین منابع طبیعی چیز جدیدی نیست، اما با این حال مطالعات تجربی پیرامون این موضوع در یک دهه اخیر توسط پژوهش های افرادی مثل ساکس و وارنر آغاز شده و تجدید حیات یافته است. در این پژوهش ها (با کنترل دیگر عوامل مهم) نشان داده شده است که نرخ رشد اقتصادی کشور ها در دهه ۷۰ و ۸۰ به شدت و به طور معکوس تحت تاثیر وابستگی به منابع طبیعی قرار داشته که شدت این وابستگی در این مقاله توسط سهمی از صادرات اندازه گیری شده است. این رابطه توسط تعداد دیگری از پژوهش های انجام شده توسط افرادی مثل گیلفیسون، ویدمن و سابرامانیان نیز تایید شده است.

    دیگر بررسی های انجام شده پیرامون وابستگی کشورها به منابع طبیعی همگی دلالت بر وجود نوعی مصیبت دارند و از شواهد آن می توان به رشد اقتصادی کم، احتمال زیاد درگیری و کشمکش ها و فقر بسیار شدید اشاره کرد. بر اساس تخمین های منتج از رگرسیون هایی که ساکس و وارنر انجام داده اند، هر یک واحد افزایش انحراف معیار در وابستگی به منابع طبیعی، منجر به یک تا یک و نیم درصد کاهش رشد اقتصادی می شود.

 مکانیزم بلا:

 منابع طبیعی و نهادهای حکومتی

    تفسیر کامل از بلای منابع طبیعی بطور گسترده به دو دسته تقسیم می شود: عوامل اقتصادی و عوامل سیاسی یا اقتصاد سیاسی. تبیین اقتصادی این رابطه منفی، معروف به بیماری هلندی است. پدیده ای که اشاره به رکود و انقباض بخش های اقتصادی هلند، خصوصا بخش تولیدی و صنعتی، پس از رونق بخش منابع طبیعی دارد که ناشی از افزایش درآمد های گاز طبیعی استخراجی از دریای شمال بود. وقتی درآمد های منابع طبیعی به داخل کشور سرازیر می شود، نرخ حقیقی ارز کاهش یافته و تقاضا برای خدمات و کالاهای غیر قابل مبادله افزایش می یابد و با فشار آوردن بر دستمزد ها باعث کاهش توان رقابت کالاهای مبادله ای در برابر واردات خارجی می شود.

    این اثر هزینه ای می تواند با یک اثر تخصیص منابع نیز همراه شود به طوری که منابع طبیعی عوامل تولید را به سمت خود کشیده و بهره کمتری از این عوامل برده خواهد شد. سوال این است که چرا این تخصیص بخشی عوامل تولید منجر به رشد کم در بلند مدت می شود. در بحث بیماری هلندی فرض بر این است که بخش صنعت برون زایی زیادی دارد و منبعی برای رشد بهره وری به حساب می آید. البته شواهد تجربی کمی برای اثبات این امر وجود دارد که لزوما بخش صنعت نسبت به دیگر بخش ها مانند کشاورزی یا منابع طبیعی رشدافزاتر باشد.

    یک مشکل مرتبط با تخصیص مجدد عوامل این است که جابجایی در اقتصادی که تغییراتی سریع را تجربه می کند می تواند بسیار هزینه بر باشد، از آنجایی که منابع معدنی و سوختی پایان پذیرند، زمانی می رسد که تخصیص مجدد این ذخایر باید رخ دهد و اگر جریان درآمد ها با احتیاط مدیریت نشود می تواند منجر به وارد آمدن صدمات زیادی در طول روند تعدیل شود.

    علاوه بر این هنگامی که یک صنعت رو به انقباض می رود، شبکه ها، زنجیره های عرضه و ظرفیت نهادی رو به نابودی رفته و هزینه های مضاعفی در دوره بعدی خلق خواهد شد.

    از سوی دیگر باید اشاره کرد که محور تفاسیر اقتصاد سیاسی روی فعل و انفعال میان جریان درآمد های ناشی از استخراج منابع طبیعی و کیفیت محیط نهادی قرار دارد. نکته اصلی در این گونه تفسیر این است که پول بی زحمت، رخوت و فساد می آورد: درآمدهای حاصل از منابع، هرگونه محدودیت در خرج کردن وجوه عمومی را از پیش پای صاحبان قدرت بر داشته و باعث اتلاف این منابع و اغلب صرف آنها در جهت طرح های سیاسی برای کسب پشتیبان و حامیان سیاسی می شود. تری کارل و مایکل راس به بررسی این پدیده پرداخته و با مقایسه رونق نفتی در ونزوئلاو رونق چوب و الوار در جنوب شرق آسیا نشان داده اند که چگونه فراهم بودن درآمدهای زیاد ممکن است منجر به صرف هزینه های بسیار در جهت اهداف سیاسی شود.

50,000 ریال – خرید

جهت دریافت و خرید متن کامل مقاله و تحقیق و پایان نامه مربوطه بر روی گزینه خرید انتهای هر تحقیق و پروژه کلیک نمائید و پس از وارد نمودن مشخصات خود به درگاه بانک متصل شده که از طریق کلیه کارت های عضو شتاب قادر به پرداخت می باشید و بلافاصله بعد از پرداخت آنلاین به صورت خودکار  لینک دنلود مقاله و پایان نامه مربوطه فعال گردیده که قادر به دنلود فایل کامل آن می باشد .

مطالب پیشنهادی: برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید

جستجو پیشرفته

پیوندها

دسته‌ها

آخرین بروز رسانی

    سه شنبه, ۴ اردیبهشت , ۱۴۰۳
اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران
wpdesign Group طراحی و پشتیبانی سایت توسط digitaliran.ir صورت گرفته است
تمامی حقوق برایbankmaghaleh.irمحفوظ می باشد.